10 dirhams - souvenirs de tanger

In april 2010 verbleven beeldend kunstenaar Bart Van Dijck en bevriende kunstenaars Vaast Colson en Lieven Segers voor een werkproject een week in Tanger. In de ‘Poort naar Afrika’ werd Bart geconfronteerd met de nadrukkelijk aanwezige bedelcultuur. Hij kwam toen op het idee om een tekening te vragen in ruil voor een aalmoes en besloot om in augustus van datzelfde jaar naar Tanger terug te keren. In het toeristische hoogseizoen. Bovendien het begin van de ramadan. Een belangrijk feit omdat het geven van een aalmoes één van de pijlers van de islam is. En er bijgevolg meer bedelaars op straat te zien zijn dan in andere maanden.
Tijdens zijn wandelingen door de stad werd Bart aangeklampt door lijmsnuivertjes, straatventers en drugdealers. Hij vroeg hen om voor tien dirham (ongeveer één euro) een tekening te maken. Het resultaat van deze vraag was even ontluisterend als absurd: een oudere, gesluierde vrouw die verrukt vroeg of hij geen kleurtjes bij had. Een hasjverkoper die plots zijn job vergat. Een negenjarig lijmsnuivertje, een verrot geslagen straathond, dat al tekenend zijn kinderlijke onschuld hervond. Het ombuigen van de situatie en van de onderlinge relatie Bart – bedelaar was essentieel voor dit project. Want nieuw. Een kunstenaar is steeds op zoek naar iets nieuws.
Bart verzamelde een zestigtal tekeningen die hij voorzag van een korte beschrijvende tekst. Dit alles werd gebundeld tot een kunstenaarsboek in drie talen (Nederlands, Arabisch en Frans) met als titel “10 Dirhams – Souvenir de Tanger”.
Toen 10 Dirhams – Souvenir de Tanger goed en wel gedrukt was, trok Bart opnieuw naar Tanger. De bedoeling was om de tekenaars opnieuw op te zoeken en hen een boek te bezorgen. Op deze manier wordt de wisselwerking tussen hen en de kunstenaar benadrukt. Maar dat was niet zo evident als men zou kunnen bevroeden. Om te beginnen werden de boeken door de Marokkaanse douane in beslag genomen. Na het vlug te hebben doorbladerd, werd besloten dat: “Ce livre est interdit au Maroc.” Het gaf een negatief beeld van de Marokkaanse samenleving. Alsof die alleen uit bedelaars bestond. Na het oplossen van dit euvel, bleek het ook niet zo gemakkelijk om alle tekenaars terug te vinden. Zij die wel werden teruggevonden, blonken van trots. Of konden zich er helemaal niets meer van herinneren.

Het kunstenaarsboek wordt momenteel in kleine boekenwinkeltjes in Tangiers verkocht. De opbrengst van de verkoop, zowel in Marokko als hier, gaat naar het centrum Darna dat zorgt voor opvang en begeleiding van straatkinderen. Een kleine poging tot uiting van solidariteit.

10 Dirham kwam tot stand door een samenwerking tussen Bart Van Dijck, De Garage/Cultuurcentrum Mechelen, het Frans Masereel Centrum en Moussem.