Gesprek: Who Protects Space From Humanity?

De mens trekt verder en sneller dan ooit tevoren de ruimte in. Satellietnetwerken, mijnbouwmissies, maanbases en plannen voor kolonisatie van Mars zijn niet langer sciencefiction. Ze geven vandaag al vorm aan onze toekomst. Terwijl de mens haar actieradius uitbreidt, dringt zich echter een cruciale vraag op: herhalen we onze ecologische fouten op kosmische schaal?

Astro-environmentalism of space environmentalism is een ecologisch perspectief dat verder reikt dan planeet aarde. In plaats van de ruimte te zien als een leeg grensgebied, open voor ongeremde exploitatie, beschouwt astro-environmentalism het heelal als een gedeeld ecosysteem dat zorg, verantwoordelijkheid en duurzaamheid op lange termijn centraal stelt.

Een van de uitingen van space environmentalism is ruimtepuin. Miljoenen objecten – van van verfschilfers tot fragmenten van afgedankte satellieten – cirkelen vandaag rond de aarde. Ze brengen niet alleen ruimtemissies in gevaar, maar kunnen ook de satellieten beschadigen met gevolg voor telefonie, gps etc. Tijdens deze avond denken we na over strategieën om te voorkomen dat we dezelfde extractieve en vervuilende praktijken die de ecosystemen op aarde hebben aangetast, exporteren naar de ruimte.

Programma

18:00-20:00: The Foragers tentoonstelling open
20:00: Welkom en introductie
20:10: Presentatie door Steven George (European Space Agency)
20:35: Astrofysicus Katrien Kolenberg (VUB) in gesprek met Steven George
21:00-22:00: Open gesprek met Katrien Kolenberg, Steven George en het publiek, gemodereerd door Jana Kerremans. Enkele genodigde bezoekers starten met een voorbereide vraag op scène, daarna kan iedereen vragen stellen. Met onder meer bijdragen van beeldend kunstenaar Soukaïna Aziz El Idrissi en onderzoeker Jeanne Longlune (VUB).

Deze avond gaat door in het Engels.

Tickets

Tickets volgens pay-what-you-can: €3.75 / €7.75 (suggestieprijs) / €10.75 (ticket + 0.75 service fee). Kies wat past bij je budget. Helpt een goedkoper ticket om erbij te zijn? Doen. Kan je wat meer betalen, dan maak je het voor iemand anders makkelijker om te komen.

Bios

Katrien Kolenberg is astrofysicus en professor aan de Vrije Universiteit Brussel, de Universiteit Antwerpen en KU Leuven. Ze onderzoekt sterren en hun trillingen, maar haar werk reikt verder dan klassieke astronomie. Als wetenschapper, wetenschapscommunicator en kunstenaar verkent ze onze band met de ruimte via multisensorische benaderingen (klank, beeld en lichamelijke ervaring). Ze betrekt daarbij ook de ethische, ecologische en maatschappelijke vragen rond onze groeiende aanwezigheid in de ruimte. Katrien is actief betrokken bij internationale initiatieven rond inclusieve ruimtewetenschap, duurzame astronomie en de bescherming van de donkere nachthemel, met projecten in Marokko en elders in Afrika. Ze pleit voor een langetermijnvisie op ruimteverkenning (en communicatie), met zorg, milieuverantwoordelijkheid en ethische reflectie als kern.

Steven George is Earth Observation Technology & Systems Engineer bij de European Space Agency (ESA) en werkt mee aan het ontwerp en de ontwikkeling van toekomstige aardobservatiemissies. Hij is vooral gedreven om de aardobservatiegemeenschap te verbinden met de sociale wetenschappen en om multilaterale samenwerking te versterken, zodat de verdere evolutie van aardmonitoring bijdraagt aan verantwoord beheer van onze planeet. Naast zijn professionele rol is zijn blik gevormd door activisme, onder meer via deelname aan VN-klimaattoppen en publieke lezingen. Hij zet zich in voor een veilige en rechtvaardige toekomst waarin we mét de natuur samenwerken in plaats van ertegenin.

Jana Kerremans is een bevlogen presentator en moderator met expertise in literatuur, cultuurbeleid, kunst, filosofie, museologie, sociale geschiedenis, duurzaam toerisme, urbanisme, feminisme, LGBTQI+ en gelijke kansen. Als freelance moderator werkt ze voor uiteenlopende gerenommeerde organisaties en events, waaronder FAAR, Theater aan Zee, Nacht van de Vrijdenker, Passa Porta Festival, FTI And&, BOZAR Talks & Debates, Brainwash Festival Amsterdam, het Hannah Arendt Instituut en anderen.

The Foragers Conversatie
Coproductie

The Foragers: Engagements Beyond the Human is een interdisciplinair kunst- en wetenschapsproject dat foraging – het verzamelen van eetbare of bruikbare materialen in je directe omgeving – benadert als een creatieve en ecologische praktijk. Tussen oktober 2025 en december 2027 nodigt een reeks activiteiten je uit om de band met je omgeving opnieuw te verkennen.

De reeks is gecureerd door artistiek onderzoeker Gosie Vervloessem, historicus Benoît Henriet (VUB) en VUB Crosstalks, met steun van ERC FORAGENCY en de Leerstoel Casterman-Hamers: History and Philosophy of Sciences. Deze avond wordt georganiseerd in samenwerking met Pilar, ESA en Moussem.

Grafische vormgeving: Joud Toamah

Kunstenaar(s) in residentie